Web sitenizin Google'daki yerini ölçmenin yerleşik yolları var: sıralama, tıklama, gösterim. Yapay zeka asistanlarında durum farklı. Ortada bir sonuç sayfası yok, her kullanıcı farklı bir cevap görüyor ve cevaplar zamanla değişiyor. Bu yazıda yapay zeka görünürlüğünü anlamlı biçimde ölçmek için neye dikkat etmek gerektiğini anlatıyoruz.
Yapay zeka görünürlüğü ne demek?
Yapay zeka görünürlüğü, alıcılarınızın bir yapay zeka asistanına sorduğu sorularda markanızın ne sıklıkla anıldığıdır. "En iyi muhasebe yazılımları hangileri?" ya da "Ankara'da kurumsal web sitesi yapan bir firma öner" gibi sorular düşünün. Cevapta adınız geçiyorsa görünürsünüz. Geçmiyorsa, alıcı sizi o anda hiç duymayabilir.
Google'ın AI Modu ve AI Bakışı özellikleri de 18 Şubat 2026'dan beri Türkiye'de açık. Yani bu cevaplar artık yalnız ChatGPT kullananların değil, Google'da arama yapan herkesin karşısına çıkabiliyor.
Neden bir kez sormak yetmez?
Yapay zeka cevapları oynaktır. SparkToro'nun araştırmasında 600 gönüllü aynı 12 soruyu ChatGPT, Claude ve Google'ın yapay zeka özelliklerinde toplam 2.961 kez çalıştırdı. İki cevapta aynı marka listesinin çıkma ihtimali yüzde birin altında kaldı.
Aynı araştırma iki önemli sonuca varıyor:
- Tek tek cevaplara ya da "yapay zekada kaçıncı sıradayım" sorusuna bakmak yanıltır.
- Çok sayıda soru, birden fazla kez sorulduğunda markanın anılma oranı, araştırmacılara göre makul bir göstergedir.
Ölçümün temel kuralı buradan çıkar: az sayıda soruya bir kez bakmak yerine, sabit bir soru listesini düzenli aralıklarla sormak.
Hangi soruları sormalısınız?
Ölçümün değeri soru listesinin kalitesine bağlıdır. İyi bir soru listesinde şunlara dikkat edilir:
- Sorularda markanızın adı geçmez. "X firması iyi mi?" diye sorarsanız motor zaten sizi anar; bu, görünürlük değil tanınırlık ölçer.
- Sorular alıcının gerçekten yazacağı cümlelerdir. Anahtar kelime yığını değil, doğal bir istek: "Küçük bir üretim firması için hangi ERP'yi önerirsin?"
- Farklı niyetler temsil edilir: kategori soruları ("en iyi X"), karşılaştırma soruları, yerel sorular ("İzmir'de X"), soruna göre sorular ("X sorunu için ne kullanmalıyım?").
- Liste sabit tutulur. Soruları her hafta değiştirirseniz sonuçları karşılaştıramazsınız.
AIShortlist'te soru listesi sitenizden önerilir ve öneriler markanızın adını içermez. Liste siz düzenleyip onaylamadan hiçbir ölçüm başlamaz. Bu adımın nedeni basit: soruları en iyi işi bilen kişi seçmelidir.
Örnek bir soru listesi nasıl görünür?
İzmir'de kurumsal web sitesi yapan hayali bir ajans düşünelim. Bu ajansın alıcıları bir asistana şunları yazabilir:
- İzmir'de kurumsal web sitesi yapan firmalar hangileri?
- Küçük bir üretim firması için web sitesi yaptırırken nelere dikkat etmeliyim?
- Kurumsal web sitesi için hazır şablon mu, özel tasarım mı daha uygun?
- İzmir'de e-ticaret sitesi kuran güvenilir bir ajans önerir misin?
- Web sitemi yenilemek istiyorum, hangi ajansla çalışmalıyım?
Bu listede ajansın adı hiç geçmiyor. Sorular farklı niyetleri temsil ediyor: yerel arama, bilgi arama, karşılaştırma ve doğrudan öneri isteği. Bilgi sorularında motor genellikle marka anmaz; bu soruların listede olması yine de işe yarar, çünkü hangi kaynaklara bakıldığını gösterir.
Kendi listenizi hazırlarken satış ekibinize ve müşteri hizmetlerine sorun: alıcılar ilk görüşmede en çok ne soruyor? O cümleler genellikle yapay zekaya yazılan cümlelere çok yakındır.
Hangi motorları ölçmelisiniz?
Her motor ayrı ölçülmelidir. ChatGPT, Gemini ve Perplexity farklı kaynaklara bakar ve farklı cevaplar üretir. Birinde güçlü, diğerinde görünmez olabilirsiniz. Motorları tek bir ortalamada birleştirmek bu farkı gizler. AIShortlist bugün ChatGPT, Gemini ve Perplexity'yi ölçer; Google AI Modu ve AI Bakışı ölçüme dahil değildir.
Bir motorun cevabı alınamadığında da o sonuç eksik yazılmalıdır. Boşluğu başka bir motorun cevabıyla doldurmak ölçümü bozar.
Hangi göstergelere bakmalısınız?
Ölçüm sonucunu okumak için dört gösterge yeterlidir:
- Görünürlük skoru: markanızın anıldığı cevapların payı. Ana göstergedir.
- Ses payı: cevaplardaki bütün marka anılmaları içinde sizin payınız. Rakiplerle yan yana konumunuzu gösterir.
- Markalar arasında sıra: motorların andığı bütün markalar arasında kaçıncı olduğunuz.
- Ortalama sıra: anıldığınızda listede kaçıncı sırada çıktığınız.
Sırayla ilgili bir dikkat notu: yukarıdaki araştırma, tek bir cevaptaki sıranın çok oynak olduğunu gösteriyor. Bu yüzden sırayı tek başına değil, haftalar boyunca eğilim olarak okumak daha doğrudur. Asıl karar göstergesi görünürlük skoru ve ses payıdır.
Rakipleri neden birlikte izlemelisiniz?
Görünürlük skorunuz tek başına iyi ya da kötü bir şey söylemez. Aynı sorularda rakibiniz sizden kat kat sık anılıyorsa açık büyüktür. Kategoride hiçbir marka sık anılmıyorsa, düşük görünen skorunuz aslında ortalamada olabilir.
Bu yüzden ölçümde cevaplarda geçen diğer markaları da kaydetmek gerekir. Zaman içinde "siz ve rakipler" grafiği, yaptığınız işin açığı kapatıp kapatmadığını gösterir.
Hangi sıklıkla ölçmelisiniz?
Yapay zeka cevapları yavaş değişir. Bir sayfayı düzelttiğiniz ya da bir liste sayfasına girdiğiniz gün sonuç değişmez. Haftalık ölçüm çoğu marka için yeterlidir. Günlük ölçüm daha fazla veri üretir, ama çoğu zaman daha fazla bilgi vermez.
Ölçüm gününü ve saatini de mümkün olduğunca sabit tutun. Bir sayfa değişikliği ya da yeni bir liste sayfasına giriş yaptığınızda tarihini not edin. Birkaç hafta sonra grafiğe baktığınızda hangi değişikliğin ardından ne olduğunu bu notlar sayesinde okuyabilirsiniz.
Ölçüm sonrası ne yapılır?
Ölçüm tek başına bir amaç değildir. Sonuç iki soruya cevap vermelidir:
- Motorlar cevap verirken hangi sayfaları okuyor? Kaynak gösterilen sayfaların arasında "en iyi X" liste sayfaları varsa ve siz bu listelerde yoksanız, ilk iş oradadır.
- Kendi siteniz yapay zeka için kolay okunuyor mu? Botlar engelli mi, sayfalar ne yaptığınızı açıkça söylüyor mu, sorulara doğrudan cevap veren bölümler var mı?
Bu iki sorunun cevabı, bir sonraki ölçümde neyin değişmesini beklediğinizi de belirler.
Elle mi ölçmeli, araçla mı?
Birkaç soruyla başlamak için elle ölçüm iyi bir alıştırmadır. Bir tablo açın, soruları satırlara, motorları sütunlara yazın ve her hücreye markanızın anılıp anılmadığını not edin. 20'den fazla soruyu üç motorda her hafta sormak, bu tabloyu her hafta birkaç saatlik bir işe çevirir.
Bir araç seçerken motorların ayrı ölçülüp ölçülmediğine, soru listesini kimin belirlediğine ve sonucun kaynak sayfalarla birlikte gelip gelmediğine bakın. AIShortlist'i ücretsiz deneyebilirsiniz: 1 marka, 10 soru, üç motorda bir ölçüm ve teknik site kontrolü, kart bilgisi olmadan.
Bir not daha: hiçbir ölçüm aracı yapay zekanın sizi önereceğini garanti etmez. Ölçüm, neyin çalıştığını ve neyin çalışmadığını dürüstçe görmenizi sağlar.