Alıcı artık yalnız arama kutusuna ürün adı yazmıyor. "Küçük bir daire için en sessiz dikey süpürge hangisi?" diye ChatGPT'ye soruyor ve birkaç dakika sonra karşılaştırmalı bir rehber alıyor. OpenAI bu özelliğe "shopping research" diyor. Türkçe haberlerde ve aramalarda "alışveriş araştırması" olarak geçiyor.
Bu yazıda özelliğin ne yaptığını, ürünleri nereden seçtiğini ve bir e-ticaret sitesinin buna nasıl hazırlanabileceğini anlatıyoruz. Bilgilerin hepsi OpenAI'nin kendi duyuru ve yardım sayfalarından.
ChatGPT alışveriş araştırması ne yapıyor?
OpenAI'nin duyurusuna göre alışveriş araştırması, kullanıcının ne aradığını anlatmasıyla başlar. ChatGPT önce bütçe, kimin için alındığı ya da hangi özelliğin önemli olduğu gibi netleştirici sorular sorar. Sonra web'de fiyat, stok durumu, yorum, teknik özellik ve görsel gibi güncel bilgileri tarar.
Araştırma sürerken ürünler ekrana gelir. Kullanıcı bunları "ilgilenmiyorum" ya da "buna benzer" diye işaretleyerek aramayı yönlendirebilir. Birkaç dakika sonra kişisel bir satın alma rehberi çıkar.
OpenAI'nin yardım sayfasına göre bu rehber genelde şunları içerir:
- Bu alımda nelere dikkat edilmesi gerektiğini sade dille anlatan kısa bir açıklama
- Az sayıda öne çıkan ürün, her birinin neden seçildiği, güçlü ve zayıf yanları, satan mağazaların bağlantıları
- Fiyat, boyut ve temel özellikleri yan yana koyan karşılaştırmalar
- Kriterlere uyan diğer ürünlerin kaydırılabilir bir listesi
Basit bir fiyat sorusu için normal ChatGPT cevabı yeterlidir. Alışveriş araştırması daha çok karşılaştırma ve seçim gerektiren alımlar için tasarlanmış.
Ürünleri nereden seçiyor?
Yardım sayfası üç kaynak sayıyor:
- Mağazaların Agentic Commerce Protocol (ACP) üzerinden verdiği ürün verisi
- Herkese açık ürün bilgileri
- İlgili diğer perakende kaynakları
Duyuru metnine göre sonuçlar organik ve herkese açık perakende sitelerine dayanıyor. Ürün sayfaları doğrudan okunuyor, kaynak gösteriliyor, düşük kaliteli ya da spam sitelerden kaçınılıyor. Yardım sayfası ChatGPT'deki reklamların alışveriş araştırmasından ayrı olduğunu da belirtiyor.
Normal ChatGPT sohbetinde çıkan ürün kartları için de benzer bir açıklama var. OpenAI'nin ürün sonuçları sayfasına göre ürün sonuçları ChatGPT tarafından bağımsız seçilir, reklam değildir. Seçimde fiyat ve ürün açıklaması gibi yapılandırılmış veriler, üçüncü taraf içerikler ve kullanıcının kendi bağlamı rol oynar. Aynı ürünü satan mağazalar ise stok, fiyat, kalite ve ürünün üreticisi ya da ana satıcısı olup olmadığı gibi etkenlere göre sıralanır.
Türkiye'de kullanılabiliyor mu?
Burada iki şeyi ayırmak gerekir. OpenAI'nin duyurusu, alışveriş araştırmasının oturum açmış Free, Go, Plus ve Pro kullanıcılarına mobil ve web'de açılmaya başladığını söyler. Duyuruda ülke sınırı yazmıyor.
Mağaza tarafı ise farklı. OpenAI'nin ürün keşfi sayfası mağazaların ürün beslemesi paylaşabildiği alışveriş deneyiminin şu an ABD'deki kullanıcılar için canlı olduğunu, daha fazla mağaza ve bölgeye zamanla genişlemenin planlandığını yazar.
Kendi kategorinizde durumu görmenin en sağlam yolu denemektir. Alıcınızın soracağı bir soruyu kendi hesabınızdan sorun ve hangi ürünlerin, hangi sitelerden geldiğine bakın.
E-ticaret siteleri için ne değişiyor?
Alıcı rehberi okuyup doğrudan mağazaya gidebiliyor. Rehberde ürününüz yoksa, arama sonuçlarında ne kadar iyi durduğunuzun bu alıcı için bir önemi kalmayabilir. Bu yüzden asıl soru şu: ChatGPT sizin ürün sayfanızı okuyabiliyor mu ve okuduğunda doğru bilgiyi buluyor mu?
1. Sitenize erişebiliyor mu?
Yardım sayfası açık bir not düşer: bazı mağazalar sitelerine otomatik erişimi engeller. Bu durumda alışveriş araştırması o kaynakları atlar ya da benzer ürünleri satan başka sitelere yönelir.
Yani güvenlik duvarınız ya da bot koruma ayarınız sizi farkında olmadan rehberin dışında bırakabilir. OpenAI'nin duyurusu, alışveriş araştırmasında görünmek isteyen mağazaları bir izin listesi sayfasına yönlendiriyor. Bu sayfa Cloudflare ve Akamai gibi hizmetlerde ChatGPT'nin tarayıcı trafiğine nasıl izin verileceğini anlatıyor. ChatGPT arama botuna (OAI-SearchBot) robots.txt'te izin verip vermediğinizi de ayrıca kontrol edin.
2. Ürün sayfanız soruya cevap veriyor mu?
Rehber fiyat, boyut, malzeme ve özellik gibi bilgileri karşılaştırır. Bu bilgiler sayfanızda görsel içine gömülüyse ya da hiç yazmıyorsa, motorun onları bulması beklenmez.
Kontrol listesi:
- Temel özellikler metin olarak, açık bir listede yazıyor mu?
- Fiyat, stok ve kargo bilgisi sayfada güncel mi?
- Ürünün kime ve hangi kullanım için uygun olduğu bir iki cümleyle anlatılıyor mu?
- Yapılandırılmış veriniz sayfada görünen bilgiyle aynı mı?
OpenAI'nin ürün sonuçları sayfası, fiyat ve kargo değişikliklerinin ChatGPT'ye yansımasının gecikebildiğini de söyler. Güncel olmayan bilgi, yanlış bir karşılaştırmaya yol açabilir.
3. Ürün beslemesi paylaşabilir misiniz?
OpenAI mağazalara doğrudan ürün beslemesi paylaşma yolunu açtı. Ürün keşfi sayfasına göre Shopify ve Etsy üzerinden satanların kataloğu zaten entegre. Diğer mağazalar başvuru yapabiliyor, başvuranlar bekleme listesinde. OpenAI yıl içinde kendi kendine veri bağlamaya izin veren bir mağaza platformu hazırladığını da yazıyor.
Bu kapı her ülke ve her mağaza için henüz açık değil. Takip etmeye değer ama bugün tek başına bir plan değil.
4. Sizi karşılaştıran sayfalarda var mısınız?
Alışveriş araştırması yalnız mağaza sayfalarını değil, kaliteli kaynakları ve yorumları da okur. Kategorinizdeki karşılaştırma yazılarında, inceleme sayfalarında ve rehberlerde adınız geçmiyorsa rehbere girme ihtimaliniz düşebilir. Bu sayfaların hangileri olduğunu bulmayı ChatGPT bilgileri nereden alıyor yazısında anlattık.
Nasıl takip edersiniz?
Alışveriş araştırması uzun bir süreçtir ve kişiye göre değişir. Bu yüzden onu birebir tekrar etmek kolay değildir. Yapılabilecek olan, alıcılarınızın sorduğu ürün sorularını düzenli sormak ve markanızın, ürünlerinizin ve rakiplerinizin ne sıklıkla anıldığını izlemektir.
AIShortlist bunu ChatGPT, Gemini ve Perplexity için ayrı ayrı yapar. Sitenizden soru önerir, siz onaylamadan ölçmez. Kaynaklar ekranı hangi sayfaların kaynak gösterildiğini ve markanızın hangi listelerde eksik olduğunu gösterir. Alışveriş araştırmasının kendisini ayrı bir ekran olarak ölçmez; ölçtüğü şey, aynı alıcı sorularına verilen cevaplardır.
Garanti var mı?
Yok. OpenAI sonuçların organik olduğunu söylüyor. Kimse ürününüzün rehbere gireceğini vaat edemez. Yapılabilecek olan, erişim engellerini kaldırmak, ürün bilgisini doğru ve açık yazmak ve sonucu düzenli izlemektir.
Kendi kategorinizde bugünkü durumu görmek isterseniz ücretsiz denemeyle 10 soruluk bir ölçüm yapabilirsiniz. Deneme 1 marka ve 1 ölçüm içerir, kart bilgisi istenmez.