İhracatta müşteri bulmanın bilinen yolları var: fuarlar, B2B pazar yerleri, sektör dizinleri, ticaret müşavirlikleri, LinkedIn ve doğrudan e-posta. Bunlar hâlâ geçerli. Ama tedarik araştırmasının bir kısmı artık başka bir yerde başlıyor olabilir.
Almanya'daki bir satın almacı ChatGPT'ye "Türkiye'de endüstriyel vana üreten, CE belgeli firmalar hangileri?" diye sorabilir. Cevapta birkaç firma adı geçer. Sizinki geçmiyorsa bu alıcıyı hiç görmeden kaybedebilirsiniz. Bu yazı, ihracat yapan üreticilerin yapay zeka cevaplarında nasıl görünebileceğini anlatıyor.
Yabancı alıcı ne soruyor, motor nasıl cevap veriyor?
Alıcı kendi dilinde soru sorabilir: Almanca, İngilizce, Arapça ya da Rusça. Cevabın hangi kaynaklardan kurulacağını motor belirler.
OpenAI'nin web araması yardım sayfası bu süreci biraz açıyor. ChatGPT arama ortaklarıyla çalıştığında, soruyu genelde bir ya da daha fazla hedefli sorguya çevirip onlara gönderir. Yerel sonuçlar için de kullanıcının IP adresinden çıkan yaklaşık konumu kullanabilir.
Buradan çıkan sonuç şu: Türkiye'den ChatGPT'ye Türkçe sorup kendinizi görmeniz, yabancı alıcının da sizi gördüğü anlamına gelmez. Alıcının dilinde, alıcının pazarından bakıldığında durum farklı olabilir.
1. Adım: Hedef pazarın sorularını yazın
Her pazar için ayrı bir soru listesi hazırlayın. Soruları o pazarın dilinde yazın. Satış ekibinizin yabancı alıcılardan duyduğu cümleleri kullanın.
İyi bir ihracat sorusu genelde şunları içerir:
- Ürün ya da hizmetin adı, sektörde kullanılan terimle
- Kaynak ülke ("Türkiye'den", "from Turkey")
- Alıcı için önemli bir şart: belge, minimum sipariş miktarı, özel üretim, teslim süresi
Örnek: "Which Turkish manufacturers produce custom stainless steel kitchen equipment for hotels?" Soruda firma adınız geçmesin. Amaç, sizi bilmeyen alıcının karşısına çıkıp çıkmadığınızı görmektir.
2. Adım: Her pazarı ayrı ölçün
Soruları ChatGPT, Gemini ve Perplexity'ye ayrı ayrı sorun. Tek bir cevaba bakmayın, cevaplar aynı soruda bile değişir. Neden tekrarlı ölçmek gerektiğini yapay zeka görünürlüğü nasıl ölçülür yazısında anlattık.
Her cevapta şunlara bakın: siz anıldınız mı, hangi rakipler anıldı, bu rakipler Türk firması mı yoksa başka ülkeden mi, cevapta hangi sayfalar kaynak gösterildi?
Son soru önemlidir. Kaynak gösterilen sayfalar, alıcının pazarında motorun neyi okuduğunu söyler.
3. Adım: Sitenizin yabancı dil sürümünü gözden geçirin
Birçok ihracatçının İngilizce sitesi Türkçe sitenin kısaltılmış bir çevirisidir. Ürün sayfaları eksiktir, teknik bilgi PDF katalogların içindedir. Motor bu durumda sizi doğru ürünle eşleştiremeyebilir.
Google'ın çok dilli siteler belgesi birkaç net öneri veriyor:
- Her dil sürümü için ayrı adres kullanın. Dili çerez ya da tarayıcı ayarıyla değiştirmeyin.
- Google, sayfanın dilini görünen içerikten anlar. Her sayfada içerik ve menü tek dilde olsun.
- Dil sürümleri arasında `hreflang` işaretlemesi kullanın.
Bu öneriler Google için yazılmış. Ama ortak mantık her motor için geçerli: sayfanın ne sattığı, alıcının dilinde, metin olarak ve açıkça yazmalı.
Kontrol listesi:
- Ürün sayfalarında teknik özellikler metin olarak yazıyor mu, yoksa yalnız PDF'te mi?
- Belgeleriniz (ISO, CE ve benzeri) ve ihracat yaptığınız bölgeler sayfada açıkça yazıyor mu?
- Minimum sipariş miktarı, özel üretim imkânı ve teslim koşulları gibi alıcının ilk soracağı bilgiler var mı?
- "Hakkımızda" sayfası ne ürettiğinizi, nerede üretim yaptığınızı ve hangi sektörlere sattığınızı ilk paragrafta söylüyor mu?
Sayfaya doğrulanamayan iddia eklemeyin. Kapasite, müşteri sayısı ya da ihracat hacmi gibi rakamları yalnız gerçekten sahip olduğunuz ve kaynağını gösterebileceğiniz bilgilerle yazın.
4. Adım: Botların sitenize girebildiğini kontrol edin
İhracatçı sitelerinde güvenlik ayarları bazen yurt dışı trafiği ya da botları topluca engeller. Bu, yapay zeka arama botlarını da dışarıda bırakabilir.
OpenAI'nin tarayıcı belgesine göre OAI-SearchBot'u engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmez, yalnız gezinme bağlantısı olarak çıkabilir. Perplexity ve Google için de benzer ayarlar var. robots.txt dosyanızı ve güvenlik duvarı ayarlarınızı bu gözle kontrol edin.
5. Adım: Alıcının pazarındaki kaynaklarda var mısınız?
Yapay zeka cevapları sık sık liste ve rehber sayfalarını kaynak gösterir. Ahrefs'in ChatGPT üzerinde yaptığı çalışmada yazılım, ürün ve ajans kategorilerindeki 750 soruda, kaynak gösterilen sayfaların yüzde 43,8'i "en iyi X" türünde blog listeleriydi. Çalışma bu kategorilerle sınırlı. Sanayi ürünlerinde oran farklı olabilir. Yine de bulgu şunu hatırlatıyor: motor yalnız sizin sitenizi değil, başkalarının hakkınızda yazdıklarını da okur.
İhracatta bu sayfalar genelde şunlardır:
- Hedef pazarın dilindeki sektör dizinleri ve tedarikçi listeleri
- Uluslararası B2B pazar yerlerindeki firma profilleri
- Sektör dergilerinin tedarikçi rehberleri
- Fuar katılımcı listeleri
Bu sayfalardaki profilinizin güncel ve sitenizle tutarlı olduğunu kontrol edin. Aynı ürünü farklı yerlerde farklı adlarla anlatırsanız, motor sizi yanlış kategoriyle eşleştirebilir. Hangi sayfaların kaynak gösterildiğini bulmayı ChatGPT bilgileri nereden alıyor yazısında anlattık.
Bu yöntem diğerlerinin yerini alır mı?
Hayır. Fuar, B2B platform ve doğrudan satış çalışması devam eder. Yapay zeka görünürlüğü bunların yanına eklenen bir kanaldır. Farkı şurada: yapay zeka cevabı alıcıya çoğu zaman birkaç firmalık kısa bir liste sunar. Bu listede yoksanız, alıcı sizi hiç görmeden araştırmasına devam edebilir.
Nasıl takip edersiniz?
İhracatta ölçüm iki boyutludur: motor ve pazar. Aynı ürün için Türkiye'deki ve hedef pazardaki görünürlük farklı çıkabilir.
AIShortlist ChatGPT, Gemini ve Perplexity'yi ayrı ayrı ölçer. Growth paketi 2 pazarı (örneğin Türkiye ve yurt dışı) ayrı takip eder, Pro paketi 5 pazara kadar çıkar. Sorular sitenizden önerilir, siz onaylamadan ölçüm başlamaz. Kaynaklar ekranı her pazarda hangi sayfaların kaynak gösterildiğini ve markanızın hangi listelerde olmadığını gösterir. Her liste sayfası için iş planı, sayfanın dilinde hazır bir e-posta taslağı içerir.
Garanti var mı?
Yok. Hiçbir araç ya da ajans yabancı bir alıcının sizi yapay zekada göreceğini garanti edemez. Yapılabilecek olan, alıcının dilinde doğru bilgi sunmak, engelleri kaldırmak ve her pazarı düzenli ölçmektir.
Bugünkü durumunuzu görmek isterseniz ücretsiz denemeyle 10 soruluk bir ölçüm yapabilirsiniz. Deneme 1 marka ve 1 ölçüm içerir, kart bilgisi istenmez.